ΥΠΕΡ ΤΟΥ ...ΔΕΟΝΤΟΣ

Φρούτα
Ελαιογραφία σε μουσαμά 60 Χ 90 εκατοστά , δουλεμένη με σπάτουλα.
Αντώνης Γιάγκος, 1994 Νίκαια Λάρισας.

Λέμε: Έρανος υπέρ ...απόρων κορασίδων!!! ...που λέει ο λόγος! Λέμε επίσης : Ψηφίζω ( ή είμαι ) υπέρ της απαγόρευσης του καπνίσματος σε δημόσιους χώρους!
Θα μπορούσαμε να αναφέρουμε κι άλλα τέτοια παραδείγματα: Υπέρ του χαρακτηρισμού ....αυτών των πράξεων ως τρομοκρατικών. Υπέρ της ελεύθερης οικονομίας, ...υπέρ της μείωσης των φόρων κλπ.

Λέγοντας αυτές τις εκφράσεις εννοούμε: για τα άπορα κορίτσια, για την απαγόρευση του καπνίσματος, για το χαρακτηρισμό των πράξεων και ...για τη μείωση των φόρων.

Όταν , όμως, λέμε: Είμαι φιλότιμος υπέρ του δέοντος! ....τι εννοούμε;

Είμαι φιλότιμος για το δέον (δηλαδή , το πρέπον) ;
Θα μπορούσαμε να εννοούμε κι αυτό! Αυτό, όμως, θέλαμε να πούμε;
Μάλλον όχι!
Είναι φανερό, πως ο ομιλών θέλει να τονίσει και να δώσει έμφαση στο γεγονός, ότι είναι φλότιμος περισσότερο από όσο πρέπει.
Η λέξη ¨υπέρ¨ ( πρόθεση λέγεται στη γραμματική ) είναι λίγο ιδιότροπη, όπως άλλωστε κι άλλες προθέσεις.

Η ιδιοτροπία της έγκειται στο γεγονός ότι αλλάζει τη σημασία της ανάλογα με την πτώση που την ακολουθεί:

Υπέρ του = για τον, για χάρη του (χαριστική)
Υπέρ τον = πέρα από , πάνω από, περισσότερο από ( υπερβατική).

Μετά από αυτές τις εξηγήσεις, νομίζω, γίνεται αντιληπτό πως το σωστό είναι να πούμε:

Είμαι φιλότιμος υπέρ το δέον. Δηλαδή πέρα από το πρέπον, το αναγκαίο, το απαραίτητο. Με άλλα λόγια ....περισσότερο από όσο χρειάζεται.

Εκτός κι αν πούμε: Είμαι φιλότιμος πέραν του δέοντος!
Ναι! Αυτό είναι σωστό, αλλά ακριβώς αυτό είναι που μας παρασύρει! Διότι η λέξη ¨πέρα¨ ή πέραν¨ συντάσσεται με γενική. Δηλαδή: πέραν του, ή στη δημοτική: πέρα από.

Την επόμενη φορά, λοιπόν, μην πείτε πως είστε ...για το πρέπον, αλλά πέρα από το πρέπον! Με άλλα λόγια, όχι υπέρ του δέοντος, αλλά υπέρ το δέον!

Γραφή

Γραφή: Λεπτομέρεια από την τοιχογραφία (3Χ4,5 μ) : Η εκπαίδευση στην αρχαία Ελλάδα. Το έργο βρίσκεται στο 25ο Δημοτικό σχολείο Λάρισας. Έργο του Αντώνη Γιάγκου

Ο καλλίτερος ή ο λιγότερο κακός;

Οι εκλογές έγιναν κι από σήμερα έχουμε νέα κυβέρνηση. Υποτίθεται
ότι βγάλαμε τον καλλίτερο.
Τον ζυγίσαμε, τον μετρήσαμε και του δώσαμε το κουστούμι του πρωθυπουργού.
Δεν αμφιβάλλαμε ότι θα το φόραγε πρόθυμα.
Για άλλο αμφιβάλουμε! Θα το κρατήσει καθαρό ή θα το λεκιάσει στα συμπόσια των....κουμπάρων και των νταβατζήδων;
Αν είναι ο καλλίτερος - πάντα σύμφωνα με τη γνώμη των πολιτών, και φυσικά προς το συμφέρον τους - θα μείνει καθαρός!
Είναι, όμως;
Εκ των πραγμάτων αποκλείεται! Πρώτον το απέδειξε τα τριάμισι χρόνια που μας κυβέρνησε.
Δεύτερον , είναι δεξιός και ως γνωστόν δεν κόπτεται για τα συμφέροντα του λαού. Η οποιαδήποτε εξουσία είναι από τη φύση της δεξιά. Ακόμα κι αν γεννήθηκε από αριστερή μάνα, από τη στιγμή που θα παραλάβει το σκήπτρο της ...δεξιοφέρνει.
Φανταστείτε, τώρα, τι γίνεται , όταν είναι βγαλμένη από τα σπλάχνα της συντήρησης, της πλουτοκρατίας και της...κουμπαριάς!
Ο καλλίτερος , λοιπόν, δεν είναι! Αυτό είναι αυτονόητο!
Είναι, μήπως, ο λιγότερο κακός;
Ούτε κι έτσι μπορεί να είναι! Ηγέτης που τάσσεται με τα συμφέροντα του πλούτου, συγκρινόμενος με ένα σοσιαλιστή, που έστω και στο ελάχιστο εργάζεται για τα συμφέροντα του λαού, δεν μπορεί να είναι λιγότερο κακός αλλά περισσότερο "καπάτσος".
Ο νικητής, λοιπόν, αν είναι περισσότερο ικανός -ούτε κι αυτό είναι βέβαιο - η ικανότητές του δεν είναι για δικό μας όφελος.
Ο ηττημένος που νοιάζονταν για μας και όλο και κάτι θα μπορούσαμε να ωφεληθούμε - γιατί είπαμε η εξουσία είναι από τη φύση της δεξιά - κρίθηκε ως "λίγος" ενώ θα μπορούσε να είναι ο λιγότερο κακός!

Αυτά για σήμερα! Μη με παίρνετε στα σοβαρά, σκέψεις κάνω!